X
تبلیغات
Demography

Demography

جمعيّت‌شناسي مطالعه‌ي علمي جمعيّت‌هاي بزرگ درحال‌تغيير انساني است.

اطّلاعیه

اطّلاعیه

به اطّلاع کلیه­ی کاربران عزیز می­رساند این وبلاگ از ابتدای بهمن ماه 1389

به سایت تبدیل شده و به روز­رسانی نمی­شود. برای ورود به سایت جدید و

دسترسی به پُست­های پیشین، اینجا کلیک کنید.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 14 بهمن1389ساعت   توسط حاتم حسيني  | 

ایران در بحث تنظیم خانواده الگوی کشورهای اسلامی محسوب می­شود

ایران در بحث تنظیم خانواده الگوی کشورهای اسلامی محسوب می­شود

دکتر شهلا کاظمی­پور

معاون پژوهشی مرکز مطالعات و پژوهش­های جمعیّتی آسیا و اقیانوسیه­ی وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری گفت: در ایران اعتقاد عمومی به تنظیم خانواده به قدری قاطع است که سازمان ملل، ایران را الگوی کشورهای مسلمان سراسر جهان می­داند. دکتر شهلا کاظمی­پور در همایش ملّی آینده­پژوهی و مسایل خانواده در ایران، ضمن اشاره به روند جمعیّتی کشور طیّ سال­های پس از انقلاب و با اشاره به نظرات مدیر کلّ صندوق جمعیّت سازمان ملل در ایران، گفت: وی معتقد است در ایران احکام مذهبی، آیات و روایات با واقعیّت­های موجود تطبیق داده می­شود و تفسیری قابل­انعطاف از کنترل جمعیّت ارایه می­کند و اگر چه سقط جنین غیر قانونی است امّا همه نوع جلوگیری از بارداری مورد تشویق قرار گرفته و از حمایت مذهبی برخوردار است. وی ادامه داد: با همین روش نرخ رشد جمعیّت ایران طیّ یک دهه به کم­تر از نصف، یعنی رقم 47/1 درصد رسید و این نتیجه­ای است که هیچ کشور دیگری نتوانسته به چنین نتیجه­ی درخشانی در مدّت زمانی چنین کوتاه دست یابد. کتظکی­پور در ادامه به نقل از محمّد مصلح­الدّین (مدیر کلّ صندوق جمعیّت سازمان ملل) افزود: به باور این مدیر فرهنگی، عمده­ترین دلایل کاهش جمعیّت طیّ یک دهه در ایران، حمایت بی­نظیر مذهبی، تعهّد سیاسی و زیربنای مناسب بهداشتی بوده است که در هیچ کشوری این سه عامل با هم در یک جا جمع نمی­شوند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه 3 بهمن1389ساعت   توسط حاتم حسيني  | 

بررسی سنّ ازدواج و سنّ شروع باروری با برخی از متغیّرهای اقتصادی ـ اجتماعی (تهران 1365)

بررسی سنّ ازدواج و سنّ شروع باروری با برخی از متغیّرهای اقتصادی ـ اجتماعی (تهران 1365)

 گیتی ضیائیان غفّاری

 این پایان­نامه در مقطع کارشناسی ارشد آمارهای حیاتی در دانشگاه علوم پزشکی ایران به راهنمایی دکتر محمّد شریعت­پناهی و مشاوره­ی دکتر محمود محمودی، دکتر زهرا پور­انصاری و دکتر پرویز کمالی توسّط گیتی ضیائیان غفّاری در سال 1366 انجام شده است. هدف کلّی این تحقیق بررسی سنّ ازدواج و سنّ شروع باروری در شهر تهران در سال 1365 است. در این پژوهش از روش مطالعه­ی مقطعی، سنّ ازدواج و سنّ شروع باروری زنانی که هنوز در طول دوران بارداری هستند، مورد بررسی قرار گرفته است. جمعیّت آماری کلیه­ی زنان متأهّل ساکن در شهر تهران است که دارای دست­کم یک فرزند باشند و واحد آماری زن متأهّلی است که دارای دست­کم  یک فرزند باشد. حجم نمونه 357 نفر تعیین شد که با استفاده از روش نمونه­گیری خوشه­ای انتخاب شدند. نتایج نشان می­دهد که اکثر زنان ازدواج­کرده­ای که دست­کم یک بچّه دارند بی­سوادند. میانگین سنّ ازدواج در این جامعه 7/17 سال است. پایین­بودن سنّ ازدواج باعث طولانی­شدن دوران زندگی مشترک و سال­های بارداری می­شود و در نتیجه به بالا­رفتن باروری در شهر تهران منجر می­شود. میانگین سنّ شروع باروری زنان جامعه 7/19 بوده است.

منبع: عبّاسی شوازی 1383: 70.

+ نوشته شده در  شنبه 2 بهمن1389ساعت   توسط حاتم حسيني  | 

بررسی وضعیّت باروری در استان سیستان و بلوچستان

بررسی وضعیّت باروری در استان سیستان و بلوچستان

 مهناز شهرکی­پور

 این پایان نامه در مقطع کارشناسی ارشد آمارهای حیاتی توسّط مهناز شهرکی­پور و با راهنمایی دکتر کاظم محمّد و مشاوره­ی دکتر زهرا پورانصاری در دانشکده­ی بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1374 انجام شده است. هدف کلّی از این تحقیق تعیین میزان­های باروری اختصاصی سن و مدل ریاضی باروری می­باشد. اهداف جزئی عبارتند از: تعیین میزان­های باروری سنّی به تفکیک شهر و روستا و کلّ استان سیستان و بلوچستان با استفاده از اطّلاعات نمونه­ای سال 1367 و تعیین میزان­های باروری اختصاصی سنّی به تفکیک شهر و روستا و کلّ استان و هم­چنین تعیین سطح باروری بر اساس روش نسیت  به تفکیک شهر و روستا بر اساس اطّلاعات آمارگیری جاری جمعیّت سال 1370 و اطّلاعات نمونه­ای سال 1376و در پایان تعیین مدل باروری در نقاط شهری و روستایی استان است. در این بررسی از روش­های غیرمستقیم از جمله روش گمپرتز استفاده شده است و اطّلاعات سال 1376 از روش نمونه­گیری خوشه­ای انتخاب شده­اند. نتیجه­ی این تحقیق شامل میزان­های باروری ویژه­ی سنّی و کل برای شهر و روستا و کل استان سیستان و بلوچستان بر اساس اطّلاعات سال 1376 و 1370 است که به کمک روش­های مستقیم و غیر­مستقیم انجام شده است.

منبع: عبّاسی شوازی 1383: ۶۹.

+ نوشته شده در  جمعه 1 بهمن1389ساعت   توسط حاتم حسيني  | 

تعیین ارتباط بین سنّ ازدواج و سنّ اوّلین تولّد در زنان زیر 20 سال طیّ سال 1372 در شهر تهران

تعیین ارتباط بین سنّ ازدواج و سنّ اوّلین تولّد در زنان زیر 20 سال طیّ سال 1372 در شهر تهران

 رویا شریفیان

 این پایان­نامه در مقطع کارشناسی ارشد آمارهای حیاتی دانشکده­ی بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران توسّط رویا شریفیان با راهنمایی دکتر دکتر محمود محمودی و مشاوره­ی کاظم محمّد، دکتر فرشته مجلسی و دکتر پرویز کمالی در سال 1374 انجام شده است. نوع مطالعه مقطعی ـ توصیفی و تحلیلی می­باشد. حجم نمونه 500 نفر از زنان مراجعه­کننده به دانشگاه علوم پزشکی است که به صورت تصادفی انتخاب و اطّلاعات مربوط به آن­ها از طریق پرسشنامه گردآوری شده است. نتایج نشان می­دهد که متغیّرهای شغل مرد (کارگر و شغل آزاد) و تحصیلات زن (ابتدایی، نهضت، راهنمایی و متوسّطه) و تحصیلات مرد نیز به همین ترتیب، واحد مسکونی ( استیجاری، شخصی) سنّ ازدواج، سنّ اوّلین قاعدگی و بُعد خانوار دارای p-value  کم­تر از 37/0 بوده است و معنی­دار می­باشد. برآورد بتا برای متغیّرهای شغل مرد، تحصیلات مرد و سنّ ازدواج زن و بُعد خانوار، مثبت و برای متغیّرهای تحصیلات زن، واحد مسکونی و سنّ اوّلین قاعدگی منفی به­دست آمد که این امر ارتباط معکوس این متغیّرها را با احتمال بقاء نشان می­دهد.

منبع: عبّاسی شوازی 1383: ۶۶.

+ نوشته شده در  پنجشنبه 30 دی1389ساعت   توسط حاتم حسيني  | 

اوّلین کنفرانس کاربران پایگاه داده­های زمینه­ای نسل­ها و جنسیّت

اوّلین کنفرانس کاربران پایگاه داده­های زمینه­ای نسل­ها و جنسیّت

مؤسّسه­ی تحقیقات جمعیّت­شناختی بوداپست مجارستان با همکاری هیأت کنسرسیوم برنامه­­ی نسل­ها و جنسیّت و واحد جمعیّت کمیسیون اقتصادی سازمان ملل اروپا (UNECE) اوّلین کنفرانس کاربران پایگاه داده­های زمینه­ای نسل­ها و برنامه­ی جنسیّت را با عنوان "چالش­های جمعیّت­شناختی و اجتماعی در اروپای سالخورده" در روزهای 23 و 24 می 2011 در بوداپست مجارستان برگزار می­کند. این کنفرانس زمینه­ای برای ارایه­ی تحقیقات مبتنی بر پیمایش جنسیّت و نسل­ها و پایگاه داده­های زمینه­ای نسل­ها و جنسیّت فراهم می­کند و عرصه­ای برای مبادله­ی بین کاربران موجود و بالقوّه­ی پایگاه داده­های زمینه­ای نسل­ها و برنامه­ی جنسیّت است. دبیرخانه­ی کنفرانس از مقاله­هایی که موضوعات مختلف پوشش­ داده­شده در پایگاه داده­های زمینه­ای نسل­ها را در کانون توجّه خود قرار می­دهند استقبال می­کند. تحلیل­های مقایسه­ای و بررسی­های تطبیقی میان کشورها مرجّح است و از مقاله­ها و تحلیل­هایی که دو یا چند موج از پیمایش جنسیّت و نسل­ها را پوشش می­دهد استقبال بیش­تری می­شود. با این­حال، از مقاله­هایی که داده­های پیمایش جنسیّت و نسل­های مربوط به یک کشور را بررسی می­کنند نیز استقبال می­شود. نویسندگان مقاله­ها می­توانند چند مقاله را برای دبیرخانه­ی کنفرانس ارسال کنند. نشست­های این کنفرانس بر مبنای مقاله­های ارسالی سازمان می­یابد. مقاله­ها بایستی تا 31 ژانویه­ی 2011 به صورت آنلاین و از طریق پست الکترونیک ggp@demografia.hu برای دبیرخانه­ی کنفرانس ارسال شود. برای آگاهی و اطّلاعات بیش­تر در مورد این کنفرانس، اینجا کلیک کنید. مجموعه‌ي داده‌هاي زمينه‌اي را به صورت فشرده مي‌توانيد از صفحه‌ي اصلي پايگاه داده‌ها داونلود كنيد.

+ نوشته شده در  چهارشنبه 29 دی1389ساعت   توسط حاتم حسيني  | 

اطّلاعیه: نشست‌‌ ماهانه‌ي انجمن جمعيّت‌شناسي ايران

مطبوعیت­های شهری با تأکید بر مطبوعیت­های زیست محیطی: پژوهشی در 5 منطقه­ی انتخابی شهر تهران

منصور شریفی

به اطّلاع اعضاي انجمن جمعيّت‌شناسي ايران و ساير علاقه‌مندان مي‌رساند كه در ادامه‌ي برگزاري سلسله نشست‌‌هاي ماهانه‌ي انجمن جمعيّت‌شناسي ايران، روز سه شنبه 2 بهمن 1389 آفای دکتر منصور شریفی به ارايه‌ي سخنراني با عنوان "مطبوعیت­های شهری با تأکید بر مطبوعیت­های زیست محیطی: پژوهشی در 5 منطقه­ی انتخابی شهر تهران" خواهند پرداخت. زمان و مكان برگزاري اين نشست، ساعت 16 تا 18 در محلّ سالن كنفرانس انجمن جامعه‌شناسي ايران تعيين شده است. بدين‌وسيله از كليه‌ي علاقه‌مندان و اعضاي انجمن جمعيّت‌شناسي ايران دعوت به عمل مي‌آيد تا در اين نشست علمي حضور به هم رسانند.

+ نوشته شده در  سه شنبه 28 دی1389ساعت   توسط حاتم حسيني  | 

بررسی رابطه­ی میزان باروری با عوامل اجتماعی،جمعیّتی (شهر کرمان)

بررسی رابطه­ی میزان باروری با عوامل اجتماعی،جمعیّتی (شهر کرمان)

فرزانه شریفی

 این پایان­نامه در مقطع کارشناسی ارشد جمعیّت­شناسی دانشکده­ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران توسّط فرزانه شریفی و با راهنمایی دکتر شهلا کاظمی­پور و مشاوره­ی دکتر اسماعیل مجدآبادی در سال 1376 انجام شده است. هدف این بررسی، آگاهی از این امر است که آیا بین شاخص باروری و شاخص توسعه و متغیّرهای اجتماعی ـ جمعیّتی نظیر سواد، اشتغال، فعّالیت و ... در هر یک از سال­های مورد مطالعه ارتباط وجود دارد یا خیر و اگر رابطه­ای هست، نحوه­ و میزان ارتباط به چه شکلی است؟ روش تحقیق اسنادی و داده­ها از سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال­های 1365و 1375 مرکز آمار ایرانت اقتباس شده است. نتایج حاکی از آن است که میزان باروری کل با استفاده از روش غیرمستقیم رله و بر اساس میزان ناخالص تجدید نسل در سال 1365، 8/5 فرزند و در سال 1375 برابر با 7/4 فرزند بوده است. هم­چنین اختلاف معنا­داری بین میزان باروری در دو مقطع فوق وجود دارد و کاهش باروری مشهود است. همبستگی بین جمعیت و باروری معکوس است. هم­چنین میان سطح سواد زنان و میزان فعّالیت زنان و توسعه و باروری رابطه­ی منفی وجود دارد.

منبع: عبّاسی شوازی 1383: ۶۵.

+ نوشته شده در  سه شنبه 28 دی1389ساعت   توسط حاتم حسيني  | 

پيامد كنترل شدید جمعيّت، سالخوردگي است

پيامد كنترل شدید جمعيّت، سالخوردگي است

 گفت­و­گوی سعید ارکان­زاده­ یزدی با دکتر حبیب­اللّه رنجانی

اشاره: مطلبی که از نظر می­گذرد عنوان مصاحبه­ای است که با همین عنوان در شماره­ی 1160 روزنامه­ی شرق به تاریخ 23 دی ماه 1389 چاپ شده است. دكتر حبيب‌الله زنجاني از اوّلين كساني است كه درباره­ی سالخورده­شدن جمعيّت ايران بر اثر كنترل شديد مواليد هشدار داده است. او پيش‌بيني مي‌كند اگر كنترل جمعيّت به همين ترتيب پيش برود، در يك دوره­ی 40ساله نزديك به 20 درصد جمعيّت را در مرحله­ی سالخوردگي قرار خواهند داد. به گفته­ی زنجاني پيامدهاي سالخوردگي بسيار سنگين است و تنها گروه سالمندان را دربرنمي‌گيرد بلكه اثرات سنگين‌تري را بر نظام درماني، اشتغال و سياست‌هاي تأمين اجتماعي برجا مي‌گذارد.

- هنگامي كه در اوايل دهه 60 مواليد در ايران افزايش يافت و رشد جمعيت فزوني گرفت، جامعه ايران چه وضعيتي داشت و چه مسائلي موجب افزايش جمعيت شد؟
در اوايل دهه 60 و حتي چند سال قبل از آنكه انقلاب اسلامي پيروز شد، نگرش‌هاي ديني در جامعه تقويت شد و فرصت بيشتري براي ظهور و بروز يافت. يكي از آن نگرش‌ها، فراهم شدن سهل‌تر ازدواج و به دنبال آن فرزندآوري بود. سياست‌هاي دولت در مورد توزيع كالاهاي ضروري نيز كه سهميه‌هايي را به تعداد نفرات خانوار تخصيص مي‌داد، نوعي يارانه و كمك‌هزينه‌اي بود كه مي‌توانست بخشي از بار سنگين هزينه‌هاي زندگي خانوارهاي پرعضو را تعديل كند. در كنار آنها شروع جنگ تحميلي و اعتقاد و الزام به پيروزي در آن، نياز درازمدت كشور به نيروي جوان را افزايش داد، و در حال و هوايي كه بسياري از عملكردهاي نظام قبلي نادرست اعلام شد، سياست‌هاي جمعيتي هم به محاق افتاد و سازمان مجري آن، يعني وزارت بهداشت و درمان فعاليت خود را متوقف يا بسيار محدود كرد كه همه اينها به علاوه عوامل متعدد ديگري، موجب افزايش باروري زنان و در نتيجه تعداد مواليد شد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 27 دی1389ساعت   توسط حاتم حسيني  | 

ضرورت ادامه­ی کنترل جمعیّت: جاي نگراني از سالمندي نيست

ضرورت ادامه­ی کنترل جمعیّت: جاي نگراني از سالمندي نيست

حسین راغفر

اصلي‌ترين هدف از هر نوع برنامه‌ريزي اقتصادي- اجتماعي در هر جامعه‌اي نيل به توسعه (بخوانيد كسب قدرت) است كه از طريق توسعه ظرفيت‌ها و توانمند‌سازي (و در بسياري موارد كنترل) آحاد آن جامعه محقق مي‌شود. اين توانمندي مي‌تواند به اشكال مختلف متجلي شود. اما بدون ترديد توانايي غلبه بر محدوديت‌هايي كه تاثير منفي بر بهزيستي انسان‌ها دارند يك هدف عام و ‌پذيرفته‌شده در هر برنامه‌ريزي است. با اين فرض، هدف سياست‌هاي جمعيتي ارتقاي كيفيت زندگي جمعيت مورد مطالعه است. اين هدف راهنمايي اصلي براي ترغيب به رشد جمعيت يا كنترل و محدود‌سازي آن است. در بسياري از جوامع غربي به دليل رشد پايين جمعيت اين نگراني به وجود آمده است كه با سالمندي جمعيت اين جوامع و رشد پايين جمعيت به زودي اين كشور‌ها بايد تبديل به وارد‌كننده جمعيت متخصص از ساير نقاط دنيا به كشور‌هاي خود شوند. اين امر موجب نگراني سياسي، اقتصادي و اجتماعي براي اين كشورهاست. علت اين نگراني مشخص است. نيروي متخصص خارجي به دلايل مختلف نمي‌تواند نقطه اتكاي خوبي براي توسعه اقتصادي و رقابت در دنياي پيچيده آينده باشد و بنابراين مي‌تواند به نزول قدرت و جايگاه اقتصادي اين كشور منجر شود. از اين رو مي‌كوشند تا با ايجاد مشوق‌هايي جمعيت بومي خود را به باروري بيشتر ترغيب كنند. اين كشور‌ها از نظر تامين نياز‌هاي آموزش و پرورش با كيفيت مطلوب، آموزش‌هاي تخصصي و عالي، تامين خدمات سلامتي و بهداشتي مناسب، دسترسي به مسكن مكفي، ظرفيت‌هاي اشتغال براي كار شايسته مشكلي ندارند. نگراني آنها تنها كمبود نيروي انساني بومي براي تامين نياز‌هاي آينده اين جوامع است.جمعيت ايران با توجه به وضعيت اين دسته از كشور‌ها هنوز جمعيت جواني است كه جايي براي نگراني از سالمندي جمعيت حداقل تا دهه‌هاي آتي باقي نمي‌گذارد. نمودار‌هاي شماره 1و 2، تركيب جمعيتي ايران را به ترتيب در سال‌هاي 1375 و 1385 نشان مي‌دهد. جمعيت متولد دهه نخست انقلاب امروز سهم عمده‌اي از جمعيت 15 الي 64 سال جمعيت فعال كشور را تشكيل مي‌دهد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه 27 دی1389ساعت   توسط حاتم حسيني  |